Адам папилломавирусының проблемасы және жатыр мойны обырының алдын алу: әдебиетке шолу
DOI:
https://doi.org/10.52532/2521-6414-2025-2-76-453Кілт сөздер:
адам папилломавирусы, вакцинация, қатерлі ісіктің алдын алу, жатыр мойны обырыАңдатпа
Өзектілігі: Адам папилломасы вирусы (HPV) – әлемде берілетін ең көп кездесетін инфекция. Онда онкогендік белсенділігі жоғары және жатыр мойны обырын дамытудың негізгі себебі болып табылады. Жатыр мойны обырын әйелдерде, әсіресе дамушы елдерде қатерлі ісік аурулары арасындағы жетекші орындардың бірін алады. HPV-нің биік таралуы және оның қатерлі ісікпен байланысы аясында профилактикалық шараларды, мысалы, вакцинацияны енгізу ерекше мәнге ие болады.
Зерттеудің мақсаты – жатыр мойны обырының алдын алудағы HPV вакцинациясының рөлі туралы қазіргі әдебиет деректерін зерттеу.
Материалдар мен әдістері: Зерттеу мақсатына жету үшін ғылыми жарияланымдардан, клиникалық зерттеулерден және HPV-ге арналған клиникалық зерттеулер мен жүйелік шолулар мен жатыр мойны обырының алдын-алу бойынша мәліметтерді талдау жүргізілді. 120-дан астам толық мәтіндер зерттелді, шолулар 27 жарияланымнан мәліметтерді қамтыды.
Нәтижелері: Көптеген эпидемиологиялық және клиникалық зерттеулерді талдау HPV-аспиратталған аурулардың алдын-алу, оның ішінде жатыр мойны обырының алдын-алудағы адам папиллома вирусына қарсы вакцинацияның жоғары тиімділігін көрсетті.
Қорытынды: HPV вакцинациясы жатыр мойны обырының және басқа да HPV-аспиратталған аурулардың алғашқы алдын-алудың қуатты құралы болып табылады. Вакцинацияның, әсіресе жыныстық қатынас басталғанға дейін, әсіресе жасөспірімдерде Жасөспірімге дейін жатыр мойын обырынің жаһандық ауыртпалығын едәуір азайтуға мүмкіндігі бар. Алайда, аурудың ұзақ жасырын кезеңі, скринингтік бағдарламалар маңызды болып қала береді және вакцинациямен қатар жүргізілуі керек.