Эритропоэтиннің химиотерапия алатын онкологиялық науқастардағы анемияны түзетудегі тиімділігі
DOI:
https://doi.org/10.52532/2521-6414-2025-1-75-411Кілт сөздер:
анемия, онкологиялық аурулар, химиотерапия, эритропоэтин, эритропоэз, анемияны түзету, биосимиляр, солидті ісіктерАңдатпа
Өзектілігі: Анемия – онкологиялық пациенттерде жиі кездесетін асқыну, ол өмір сүру сапасын төмендетіп, ісікке қарсы терапияның тиімділігін нашарлатуы мүмкін. Солидті ісіктері бар пациенттер арасында оның жиілігі 40%-ға, ал химиотерапия кезінде 54%-ға дейін жетеді. Пациенттердің жағдайының нашарлауы химиотерапиямен индуцирленген миелосупрессиямен байланысты, бұл анемияны түзетуді маңызды міндетке айналдырады. Дәрілік түзетудің негізгі әдісі – қан түзілу жүйесінің эритроидты өсуін ынталандыратын эритропоэтиндерді қолдану.
Мақсаты: Химиотерапия алатын онкологиялық пациенттерде анемияны түзетуде эритропоэтиннің тиімділігі мен қауіпсіздігін бағалау, нақты клиникалық практикада гематологиялық көрсеткіштерді түзету арқылы емдеу нәтижелерін жақсартуға баса назар аудару.
Әдістер: Бұл проспективті интервенциялық емес зерттеуге Қазақстанның екі клиникалық орталығынан 133 пациент қатысты. Қатысу критерийлері: жас ≥18 жыл, верификацияланған солидті ісік, анемия (Hb ≤100 г/л) және жүргізілетін химиотерапия. Зерттеуге 100 (75,2%) әйел және 33 (24,8%) ер адам кірді. Орташа жас – 60 жыл (52,0–67,5). Препарат 78,2% пациентке 3-тен 5 ретке дейін және 21,8% пациентке 1-2 рет енгізілді. Статистикалық талдау Фридман және Вилкоксон критерийлерін пайдалана отырып жүргізілді, маңыздылық деңгейі p<0,05.
Нәтижелер: 133 пациенттің деректері талданды. 65,4-78,2% пациентте гемоглобин мен эритроциттер деңгейінің жоғарылауы байқалды. Бірінші және үшінші айларда гемоглобин деңгейі 0,6 г/л-ге (p<0,001), эритроциттер деңгейі 0,2-0,3 × 10¹²/л-ге (p<0,001) артты. 33,1% пациент препаратты бес және одан да көп рет қабылдады. Елеулі жағымсыз құбылыстар тіркелген жоқ.
Қорытынды: Эритропоэтин клиникалық көрсеткіштердің статистикалық тұрғыдан елеулі жақсарғанын көрсетті, бұл оның химиотерапия алатын онкологиялық пациенттерде анемияны түзетудегі тиімділігі мен қауіпсіздігін растайды. Бұл өмір сүру сапасын арттыруға және емдеу нәтижелерін жақсартуға ықпал етеді.